BACK   ...the right site for fishing lovers
 
ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΒΟΥΤΙΕΣ
 
 

 

 

Ethnos 06/08/2009

Οι πρωτοπόροι της εποχής εκείνης έχουν να διηγούνται απίστευτες εικόνες ομορφιάς σε σχέση με την ποσότητα, αλλά και τη συμπεριφορά των άφοβων και απονήρευτων τότε θηραμάτων. Με το πέρασμα των χρόνων βέβαια τα πράγματα άλλαξαν. Μπορεί ο εξοπλισμός να φαντάζει στους τότε ψαροκυνηγούς εξωπραγματικός, όμως οι αριθμοί των ψαριών έχουν μειωθεί σημαντικά, κάνοντας τη σύλληψη ενός και μόνο αξιόλογου ψαριού δύσκολη και σπάνια υπόθεση. Θα μου πείτε τώρα, προς τι αυτός ο πρόλογος; Λοιπόν, καλοί μου φίλοι, υπάρχει κάτι που έχει παραμείνει αναλλοίωτο με το πέρασμα των χρόνων και αυτό είναι η επικινδυνότητα που ελλοχεύει στο υποβρύχιο ψάρεμα και που δυστυχώς δεν μεταφράζεται σε τραυματισμούς, όπως σε όλα σχεδόν τα αθλήματα, αλλά σε θανάτους... Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά, αναλύοντας προοδευτικά μέσα από απλά άρθρα τι περίπου συμβαίνει στο σώμα μας όταν καταδυόμαστε, καθώς και πού βρίσκονται οι κίνδυνοι. Παράλληλα θα προσπαθήσουμε μέσω παραδειγμάτων να περιγράψουμε επικίνδυνα περιστατικά, τρόπους αντιμετώπισης, αλλά σαφώς και τρόπους πρόληψης και αποφυγής.

Η βουτιά
Σημαντικότερο θεμέλιο ώστε όλα όσα θα περιγράφονται να γίνονται κατανοητά είναι ένα μικρό μάθημα βιολογίας. Χονδρικά, κάθε άνθρωπος καταφέρνει να επιβιώσει εισπνέοντας οξυγόνο (Ο2) και εκπνέοντας το αποτέλεσμα της καύσης που είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Με κάθε εισπνοή, ο αέρας αυτός μεταφέρεται στους πνεύμονες από όπου φιλτράρεται, διασπάται και διοχετεύεται στο αίμα, στην καρδιά και από εκεί στους μυς και σε άλλα σημαντικότατα όργανα, όπως είναι ο εγκέφαλος. Όταν λοιπόν ο άνθρωπος - δύτης επιλέξει να καταδυθεί κρατώντας την ανάσα του, λογικό είναι ο οργανισμός να αντιδρά, προσπαθώντας να εξοικονομήσει ενέργεια και να προστατεύσει κύρια όργανα όπως είναι ο εγκέφαλος και η καρδιά.

Μέσα από μακροχρόνιες μελέτες έχει αποδειχθεί πως πρώτη αντίδραση του οργανισμού, όταν αυτός βρίσκεται σε κατάσταση άπνοιας (κράτημα της ανάσας), είναι η διόγκωση της σπλήνας και η παραγωγή περισσότερων αιμοσφαιρίων. Επόμενη σημαντική παρατήρηση είναι το λεγόμενο «Καταδυτικό Αντανακλαστικό». Πολύ απλά κατά τη διάρκεια μιας κατάδυσης η καρδιά του δύτη και σε συνάρτηση με το βάθος, μειώνει τους παλμούς, προσπαθώντας με λιγότερη προσπάθεια να διοχετεύσει το απαραίτητο αίμα. Η αντίδραση αυτή μάλιστα έχει παρατηρηθεί σε αρκετά θηλαστικά της θάλασσας, όπως είναι τα δελφίνια, οι φάλαινες, οι φώκιες, κα. Παράλληλα, παρατηρείται και ενδοθωρακική αιμοσυγκέντρωση, το λεγόμενο blood shift, όπου το αίμα σταδιακά εγκαταλείπει τα άκρα και μαζεύεται στον κορμό, προσπαθώντας να διατηρήσει αλώβητα τα κυρίως όργανα.

Τέλος, οι πνεύμονες, ακολουθώντας τους νόμους περί αερίων, συμπιέζονται φτάνοντας σε μεγάλα βάθη το μέγεθος μιας γροθιάς ή και ακόμη μικρότερα μεγέθη. Οπως καταλαβαίνετε, λοιπόν, η διαδικασία της βουτιάς που για τους περισσότερους ανθρώπους θεωρείται μια απλή υπόθεση, στην πραγματικότητα για τον οργανισμό είναι αρκετά σύνθετη και πολύπλοκη. Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που πριν από οποιαδήποτε ενασχόληση με τη θάλασσα και τον αθλητισμό γενικότερα, πρέπει να πραγματοποιείται ένας αναλυτικός έλεγχος υγείας, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστα περιστατικά.

Υποξία
Το σημαντικότερο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει ο ελεύθερος δύτης - ψαροκυνηγός είναι η έλλειψη οξυγόνου. Όσο αυτός βρίσκεται υποβρυχίως, τα επίπεδα οξυγόνου μειώνονται λόγω των καύσεων του οργανισμού, ενώ τα επίπεδα αυτών ακριβώς των καύσεων, του διοξειδίου του άνθρακα δηλαδή, ανεβαίνουν σημαντικά. Εάν ο οργανισμός διαγνώσει πως τα επίπεδα αυτά είναι πολύ χαμηλά και υψηλά αντίστοιχα, τότε προσπαθώντας να προφυλάξει τον οργανισμό «κατεβάζει τους διακόπτες» οδηγώντας τον δύτη σε μία λιποθυμία. Η αντίδραση αυτή του οργανισμού ονομάζεται υποξία και κατά τους περισσότερους αποτελεί και τον υπ αριθμό έναν κίνδυνο στο υποβρύχιο ψάρεμα.

Η υποξία, αλλά και όλα τα στάδια πριν από αυτή, συνήθως εκδηλώνονται μόλις ο δύτης επιστρέψει στην επιφάνεια ή λίγα μέτρα πριν από αυτή. Χαρακτηριστικό βέβαια είναι πως πέρα από ιδιαίτερα εξειδικευμένους δύτες που γνωρίζουν πολύ καλά τον οργανισμό τους και τι τους συμβαίνει υποβρυχίως, τα περισσότερα θύματα υποξίας δεν θυμούνται κάποιο σύμπτωμα, αλλά ούτε και τι ακριβώς συνέβη. Προστάδια της υποξίας αποτελούν η απώλεια μυϊκού ελέγχου, δυσκολία στην αναπνοή, απλανές βλέμμα που δεν μπορεί να εστιάσει, αλλά και έλλειψη προσανατολισμού.

Τρόποι αντιμετώπισης
Πρώτος και σημαντικότερος παράγοντας που θα αποτρέψει την υποξία είναι ο καλός και συνετός σχεδιασμός της κατάδυσης από τον δύτη. Επόμενη ασφαλιστική δικλίδα αποτελεί το «ζευγάρι». Με τον όρο ζευγάρι, εννοούμε τον σύντροφο που βρίσκεται στο νερό, με σκοπό την επίβλεψη του δύτη, αλλά και την παρέμβαση όταν αυτό θεωρηθεί σκόπιμο.

Οι υποχρεώσεις του ζευγαριού είναι σημαντικότατες ακόμη και έντονα περιστατικά υποξίας μπορούν να αντιμετωπιστούν άμεσα και εύκολα, με ένα απλό κράτημα στην επιφάνεια και τη λεκτική παρότρυνση για αναπνοή...

Από τον Σπύρο Μαρίνη
Φωτογραφίες Σπύρος Μαρίνης