BACK   ...the right site for fishing lovers
 
SURFCASTING: ΟΙ ΠΕΤΟΝΙΕΣ
 
 

 

Το γνήσιο άρθρο που δημοσιεύτηκε σε Ελληνικό περιοδικό ψαρέματος

 

 

 

πάτα πάνω στις φωτογραφίες για να τις δεις σε κανονικό μέγεθος

Μπορούμε να το φωνάξουμε πολύ δυνατά ότι οι μοντέρνες πετονιές μπορούμε να τις θεωρήσουμε απλά καταπληκτικά. Λεπτές όπως μια τρίχα ή γερές όπως ένα σκοινί, έχουν κάτι ποιότητες που μπορούν να ικανοποιήσουν κάθε ανάγκη του ψαράς. Στο ψάρι, σήμερα, παραμένουν ειλικρινά λίγες πιθανότητες να κερδίζει την ανθεκτικότητα. Το νάιλον είναι η βασική συνθετική ίνα, όμως τα πράγματα που καθορίζουν τις τελικές χαρακτηριστικές είναι άλλα χημικά μείγματα όπως το σιλικόνη και το τεφλόν και, ειδικά, εξαιρετικές διαδικασίες παραγωγής.

Ενώ στον κόσμο, οι ειδικευμένες εταιρίες για την παραγωγή των νάιλον πετονιών είναι πολύ λίγες, εκείνες που “τυλίγουν” μόνο, είναι πολλές. Άρα, μην αφήνουμε να μας κοροϊδεύουν τα χιλιάδες ονόματα που βλέπουμε στην αγορά: πολύ συχνά είναι οι ίδιες πετονιές στον οποίο τους έχουν αλλάξει το όνομα, το χρώμα και (πολύ πονηρά), τα παράμετρα της θραύσης. Άλλο εμπορικό πονηρό τέχνασμα είναι η υψηλή τιμή στον οποίο ο ψαράς ασυνείδητα συνδέει μια καλύτερη ποιότητα. Αν και αυτό είναι αλήθεια για πολλά άλλα πράγματα, αντίθετα, γενικά δεν ισχύει με τίποτα όσον αφορά τις πετονιές. Μα, εκτός τα εμπορικά πονηρά τεχνάσματα, σήμερα έχουμε και άψογες πετονιές με προγραμματισμένη ελαστικότητα και σκληρότητα, όλες με θραύσεις (γραμμικές και στο κόμπο) πάρα πολύ υψηλές, με έλλειψη μνήμης στο στρίψιμο, απωθητικά στο νερό και με μεγάλη αντοχή στο γδάρσιμο και στο μάγκωμα των μολυβιών. Η ελαστικότητα και η σκληρότητα είναι οι βασικές χαρακτηριστικές που, αντίστοιχα ξεχωρίζουν τις πετονιές για “τυλίγματος” από τις πετονιές κατάλληλες για την δημιουργία των παράμαλλων.

Ο αγώνας τον οποίο κάνουν συνεχώς οι παραγωγικές εταιρίες, σκοπεύει να μπορούν να αποκτήσουν πετονιές με πολύ περισσότερη θραύση σε σύγκριση με την λεπτότητα της πετονιάς. Πολύ συχνά όμως, αυτό έχει αρνητικό ρόλο στην ελαστικότητα, που έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία στην φάση όταν τυλίγεται ή όταν εκτοξεύεται από την μπομπίνα του μηχανισμού. Προσωπικά, όταν έχω να δοκιμάζω μια καινούρια πετονιά για “τύλιγμα”, εκείνο που προσέχω πάντα δεν είναι η θραύση που αντέχει, γνωρίζοντας ότι ακόμα μέχρι σήμερα καμία εταιρία δεν έχει κάνει το θαύμα, ανησυχώ περισσότερο να ελέγξω την ελαστικότητα που πρέπει να έχει κάποια ανοχή στο ξαφνικό σκίσιμο πριν την τελική θραύση. Εξάλλου, οι πετονιές που έχουν κάποια ελαστικότητα είναι φυσιολογικό ότι κρατάνε καλύτερα τυλιγμένες στην μπομπίνα, ενώ τις σκληρές είναι πάντα διαθέσιμες να ισιώσουν και να βγαίνουν από την μπομπίνα φράζοντας με σπείρες το πρώτο οδηγό του καλαμιού, άρα αυτή της σκληρή πετονιά είναι η κύρια αιτία για την ξαφνική διαμόρφωση μπερδεμάτων και κόμπων. Ένα μικρό σημείωμα που μπορούμε να κάνουμε πάνω στην ελαστικότητα της πετονιάς, είναι ότι αυτή μειώνει την ευαισθησία στο τσίμπημα του ψαριού όταν η ποσότητα που βρίσκεται έξω από το μηχανισμός είναι αρκετή. Έστω που είναι αλήθεια όμως, τα πλεονεκτήματα είναι πολλά για να έχουμε παράπονα και, ούτως ή άλλος φτάνει απλά να κρατήσουμε τεντωμένη την πετονιά για να μειώνουμε αυτό το ασήμαντος μειονέκτημα. Όπως αναφέραμε λίγο πριν, είναι τόσο πολλές οι πετονιές που βρίσκονται στην αγορά που, δεν είναι καθόλου εύκολο για μας ψαράδες να διαλέξουμε αυτή που πάει καλά για το γέμισμα του μηχανισμού από την άλλη που είναι κατάλληλη για να φτιάξουμε τα παράμαλλα, άρα γενικά εμπιστευόμαστε τον έμπορος ή αυτό που διαβάζουμε στις ετικέτες που βρίσκονται πάνω στις συσκευασίες.

Είναι σωστό αυτό που κάνουμε? Στην πρώτη περίπτωση, είναι φυσιολογικό ότι ο έμπορος μπορεί να προωθεί οι εταιρίες που του δίνουν περισσότερο κέρδος ή εκείνες τον οποίο πρέπει να αδειάζει τα αποθέματα; ενώ στην δεύτερη περίπτωση, γιατί στις περισσότερες φορές αυτά που είναι γραμμένα πάνω στις συσκευασίες, είναι ψεύτικα. Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν? Εκ των προτέρων θα προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια προσωπική ευαισθησία με κάποιο πάχος πετονιάς (ας πούμε εκείνη που χρησιμοποιούμαστε περισσότερο), ώστε έχοντας την μεταξύ το δείκτη και το αντίχειρας, να έχουμε μια αίσθηση ακριβείας πάνω σ’ αυτό που δηλώνουν οι παραγωγικές εταιρίες και, παίρνοντας περίπου ένα μέτρο μήκος στα χέρια, να δοκιμάζουμε την ελαστικότητα και την θραύση.

Πως? Όσον αφορά την ελαστικότητα, φτάνει να τραβήξουμε τεντώνοντας την πετονιά με τα δυο τα χέρια μέχρι που σπάει, αν αυτή μακραίνει λίγα εκατοστά σημαίνει καθαρά ότι είναι σκληρή και ανήκει λοιπόν στην οικογένεια των πετονιών που είναι κατάλληλα για την δημιουργία των παράμαλλων; αν αυτή όμως μακραίνει πολύ σημαίνει ότι είναι πετονιά πολύ μαλακιά, άρα ελαστική. Πρέπει να πούμε επίσης ότι, μένοντας στα όρια των 25% όλες οι ελαστικότητες είναι καλές, είναι ξεκάθαρα όμως ότι το καλύτερο συμβιβασμός μεταξύ ελαστικότητα και θραύση είναι γύρο στο 15%. Το test για να δοκιμάζουμε την θραύση γίνεται πάντα δυο φορές: χωρίς κόμπος και με κόμπος.

Χωρίς κόμπος, το αναφέραμε λίγο πριν, φτάνει να τραβήξουμε γραμμικά δυο σημεία της πετονιάς μέχρι που αυτή σπάει, προσοχή όμως, με τις σημερινές πετονιές είναι εύκολο να κόψουμε τα χέρια μας. Με το κόμπο ενεργούμε με το ίδιο τρόπος, αλλά αυτό πρέπει να βρίσκεται στην μέση και να το “βρέξουμε” πριν το σφίγγουμε. Να θυμόμαστε ότι ο κόμπος, για να σφιχτεί καλά πρέπει να είναι πάντα βρεγμένο, αυτό όμως θα μας μειώνει φυσιολογικά την θραύση κατά το 15% τουλάχιστον. Αν αυτό τα ποσοστό αυξάνεται περισσότερο, σημαίνει ότι η πετονιά αυτή είναι αναμφίβολα άχρηστη, εξάλλου, έστω η πετονιά είναι καλή, θα είναι πάνα και οπωσδήποτε το “πεδίο μάχη” που θα καθορίζει την ποιότητα, όταν μετά από δεκάδες ψαρέματα, πετάγματα και μαζέματα, δεν θα μας δίνει κανένα πρόβλημα ούτε μπερδέματα ούτε ειδικές φθορές. Η σκληρές πετονιές, κανονικά είναι και οι ποιο γερές αλλά, αν δεν έχουν ένα ελάχιστον ελαστικότητα, είναι και οι ποιο εύθραυστες; πράγματι, φτάνει που “σημαδεύονται” με τα δόντια ενός μικρού ψαριού, για να σπάει.

Τα χρώματα: Στην διαλογή μίας πετονιάς που πρέπει να τυλιχτεί στον μηχανισμός, το χρώμα δεν παίζει καθόλου ρόλο, ενώ αντίθετα, κάποιο έντονο χρώμα μπορεί να είναι ενοχλητικό αν αυτή η πετονιά είναι κατευθυνόμενη στην δημιουργία των παράμαλλων που είναι σε στενή επαφή με την λεία. Στην περίπτωση αυτή, τα χρώματα που πρέπει να προτιμήσουμε είναι τα ελαφρά όπως το γαλανό, το πράσινο, το καφέ και το αόρατο χωρίς όμως να είναι πολύ ολόλαμπροι γιατί αυτό, θα είναι η πρώτη καμπάνα κινδύνου κάθε ψάρι. Προφύλαξης γενικού χαρακτήρα: Αν υπάρχουν ατέλειες που αντιμετωπίζουμε στο ξετύλιγμα ενός καινούριο καρούλι πετονιά, πρέπει οπωσδήποτε αμέσως να το πετάξουμε, ενώ εκείνες που αντιμετωπίζουμε με την χρήση πρέπει να μας βάλουν στην θέση να τα εξετάζουμε. Αν το νάιλον παρουσιάζει κάποια επιμήκους ανοικτόχρωμο ριγώματα, γενικά είναι ράγισμα, άρα πρέπει να αντικαταστήσουμε ή να αφαιρέσουμε το ενδιαφερόμενο κομμάτι. Αν παρουσιάζεται τσαλακωμένος και όχι τέλια λείος, πράγμα που φανερώνει την τριβή κατά εμπόδια, αφαιρέσουμε το κομμάτι και, εάν κάποια τμήματα της πετονιάς, ακόμα, παρουσιάζουν έλλειψη διαφάνεια στην ίνα, σημαίνει ότι είναι τραυματισμένο έστω το φαινόμενο αυτό μέσα στο νερό εξαφανίζεται. Όταν η πετονιά βρίσκεται σε χαλάρωση, λασκαρισμένη, και κατσαρώνει από μόνη της πχ. μετά ένα πέταγμα, πρέπει να την αλλάξουμε όλη.

Τα νήματα: Είναι η τελευταία βιομηχανική εφεύρεση στον τομέα των πετονιών για ψάρεμα. Είναι ένα προϊόν από υφαντουργίας προέλευσης που πραγματοποιείται με μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας ικανά να συμπλέκουν μεταξύ τους περισσότερα από χίλιες πολυαιθυλένιο μικροίνες. Για να καταλαβαίνουμε καλύτερα τις εξαιρετικές χαρακτηριστικές, πρέπει να ξέρουμε ότι με αυτά, η βιομηχανία κατασκευάζει επίσης πολλά άλλα προϊόντα όπως σκοινιά για ορειβάτες, υφάσματα για πανιά κτλ. Σε σχέση με τα νάιλον ίδιου διαμέτρου, τα νήματα έχουν μια θραύση που είναι τριπλάσια, η ελαστικότητα είναι σχεδόν μηδέν και η αντοχή στο γδάρσιμο είναι εξαιρετική. Πολύ μαλακά, ασήμαντα στις ακτίνες “Χ” και στις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασία και του νερού, έχουν μόνο ένα μειονέκτημα: είναι πανάκριβα. Αυτό θα ήταν το λιγότερο, από την στιγμή που είναι αθάνατα; υπάρχει όμως ένα άλλο πολύ σημαντικό πρόβλημα: το γέμισμα όλων των μηχανισμών μας. Τα πλεονεκτήματα, με την χρήση αυτό το “υλικό” είναι τόσο πολλά που μας “αναγκάζει ” να το προτιμάμε για όλους τους μηχανισμούς, και αυτό είναι το πρόβλημα τον οποίο αναφέραμε λίγο πριν: το αρχικό κόστος που θα είναι ειλικρινά πολύ σημαντικό, και αυτό είναι επίσης η αιτία τον οποίο, μετά την αρχική επιτυχία, το ενδιαφέρων των ψαράδων μειώθηκε. Τα πλεονεκτήματα των νημάτων αυτών είναι αλήθεια πολύ καλύτερα, όμως απαιτούν κάποιες προφυλάξεις: Εκ των προτέρων, θέλουν κατά προτίμηση μηχανισμούς που τυλίγουν με “σταυρωτές σπείρες” ώστε να αποφεύγουμε το νήμα, στο μάζεμα και κάτω από πιέσεις, μπορεί να σφηνώνει μεταξύ του. Δεύτερο, στην δημιουργία των κόμπων πρέπει να βάλουμε περισσότερη προσοχή, ειδικά στο σφίξιμο των σπειρών αλλιώς την εξαιρετική ολίσθηση θα τους κάνει πάντα να λιώνουν. Με την χρήση των νημάτων, η επαφή μεταξύ καλάμι και το τερματικό νάιλον που αποτελεί το shock leader είναι ευθείς και συνεπώς κάθε μικρό τρεμούλιασμα της κορυφής μεταφέρεται κατευθείαν στο δόλωμα και αντιθέτως, κάθε τσίμπημα των ψαριών, φτάνει αμέσως στην κορυφή του καλαμιού.

Πετονιές fluorocarbon: Ήταν το 1999 όταν έγινε η άφιξη του fluorocarbon στον τομέα των πετονιών των ερασιτεχνικών ψαρεμάτων που, κυριολεκτικά αναστάτωσε το πενηνταετής απολιθωμένος σενάριο των πολιμερικών του νάιλον, και σήμερα φτάσαμε στο σημείο που, κανένας ψαρά δεν μπορεί να μην το παίρνει στα σοβαρά. Σήμερα όλοι μιλούν για αυτό και πολλοί τα χρησιμοποιούν ήδη, αλλά είμαστε ακόμα πολύ μακριά (δυστυχώς) από το να παίρνουμε όλες τις ικανότητες, η χαρακτηριστική όμως που τον ανέβαζε στο προσκήνιο είναι αναμφίβολα η έλλειψη ορατότητας, “τέκνο” του δείκτης της διάθλασης πολύ άμεσος αυτού του νερού: νάιλον 1,60 - fluorocarbon 1,42 – νερό 1,33.

Στην πραγματικότητα, το ψάρι δεν μπορεί να εντοπίσει ή να βλέπει την πετονιά γιατί αυτί δεν διαφέρει από το νερό ακριβώς σαν να ήταν της ίδιας ουσίας. Άλλη μία πολύ σημαντική χαρακτηριστική της πετονιά fluorocarbon είναι η αντοχή στο κόμπο: ενώ εκείνη του νάιλον κατεβαίνει μέχρι και το 70% όταν υπάρχουν ακραίες θερμοκρασίες (είτε υψηλές είτε χαμηλές), εκείνη του fluorocarbon έχει μια σχεδόν ανύπαρκτη ελάττωση, εξάλλου, μιλώντας για το “ειδικό βάρος”, εκείνο του fluorocarbon είναι πολύ ποιο ψηλό από το νάιλον (νερό 1,00 – νάιλον 1,14 – fluorocarbon 1,78), που το κάνει να βυθίζει πολύ ποιο γρήγορα. Εξαιρετικά αποτελέσματα μας έχει ήδη δώσει στο ψάρεμα με φελλό είτε στο γλυκό νερό είτε στην θάλασσα, ειδικά με ψηλές πετονιές των 0,10–0,16 mm. Με τον οποίο κάνει αλήθεια την διαφορά. Φυσικά, τα καλύτερα αποτελέσματα πιάνονται όταν η πετονιά που χρησιμοποιήσουμε είναι fluorocarbon 100%; το πώς θα το καταλαβαίνουμε, είναι πανεύκολο: Φτάνει να πλησιάζουμε μια μικρή φλόγα (σπίρτο ή αναπτήρα) σε μια άκρη της πετονιάς και, εάν αυτή θα καεί χωρίς καμία φλόγα, μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι το fluorocarbon δεν είναι ανακατεμένο με άλλες ουσίες όπως πχ. το πολυαμίδιο με τον οποίο παράγουν και το νάιλον. Ενώ διεθνές, οι πετονιές fluorocarbonχρησιμοποιούνται εξαιρετικά στο spinning χάρη την σκληρότητά τους και την εύκολη βύθιση, σε μας βρίσκουν απέραντη χρήση σε σχεδόν όλες οι τεχνικές ψαρέματος, αλλά μόνο στην δημιουργία των παράμαλλων. Οι Γιαπωνέζοι, οι οποίοι είναι και οι εφευρέτες, κάνουν μια καταπληκτική χρήση αυτού του υλικού, πράγμα πολύ σημαντικό “που τα λέει όλα” πάνω στην αποδοτικότητα του. Είναι πασίγνωστος ότι οι Γιαπωνέζοι πηγαίνουν ψάρεμα όνο για να βάλουν κάνα ψάρι στο τηγάνι (όπως πολλοί από μας!!) και δεν αφήνουν πίσω τίποτα, ειδικά όταν βρίσκουν τρόπους για να πιάνουν περισσότερα.

Πως να γεμίσουμε ο μηχανισμός: Με την εισαγωγή του Twist Buster, σήμερα υπάρχουν μηχανισμούς που τυλίγουν τις πετονιές χωρίς πλέων κανένα στρίψιμο. Για να έχουμε το καλύτερο αποδοτικό από αυτό το χρήσιμο εργαλείο, υπάρχει όμως την ανάγκη να τυλίγουμε σωστά η πετονιά στον μηχανισμός ως εξής:

  • Τοποθετήσουμε ο μηχανισμός στην θέση του στο στειλιάρι του καλαμιού,
  • Περνάμε την πετονιά μέσα στο πρώτο οδηγό του καλαμιού, από πάνω προς τα κάτω και κάνουμε μια θηλιά,
  • Ανοίγουμε το στεφάνι του μηχανισμού και “κρεμάμε” την μπομπίνα με την θηλιά που κάναμε στενεύοντας την στο βάθος της,
  • Περνάμε ένα στυλό ή κάτι παρόμοιο μέσα στην τρύπα του καρουλιού της πετονιάς που θα μας κρατήσει άλλο άτομο ώστε αυτό (το καρούλι) αφήνει την πετονιά γυρίζοντας ελεύθερα,
  • Πρέπει να τυλίγουμε την πετονιά, κρατώντας την λίγο τεντωμένη έχοντας την ρέγουλα εντελώς κλειστή
  • Η μπομπίνα του μηχανισμού, πρέπει να είναι γεμάτη πάντα έως ένα χιλιοστό ποιο κάτω από το χείλος του μηχανισμού.
  • Για να αποφεύγουμε το πιθανό μπέρδεμα του “πρώτου” πέταγμα, προτιμάμε πάντα να βρέξουμε την πετονιά στην μπομπίνα, με φρέσκο νερό.

Χρήσιμες συμβουλές: Πρέπει να κρατήσουμε τις πετονιές μας πάντα μακριά από το φως και από τις ζεστές πυγές σε χώρους όχι πολύ δροσεροί. Μικρά κομμάτια από σφουγγάρια βρεγμένα με λίγο νερό μέσα στην συσκευή που περιέχουν τις πετονιές, βοηθάνε να παραμείνουν αμετάβλητες τις αρχικές χαρακτηριστικές. Μια ανάλογη διαδικασία, μπορεί να εφαρμοστεί στην πετονιά που τυλίξαμε ήδη. Λίγο ψεκασμό με σιλικόνη χαμηλή γλοιότητα πάνω στην πετονιά κατά την διάρκεια του τυλίγματος, αυξάνει την στεγανότητα και την ολίσθηση; άρα, θα έχουμε πολύ ποιο μακρινές βολές με φυσιολογικό κέρδος πολλών μέτρων.